ജയിലിൽ വെജിമൈറ്റ് (Vegemite) ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കാത്തത് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരനെന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ മനുഷ്യാവകാശം ലംഘിക്കുന്നുവെന്ന് വാദിച്ച് കൊലക്കേസ് പ്രതി നൽകിയ ഹർജി കോടതി തള്ളി. വെജിമൈറ്റിനുള്ള നിരോധനം നീക്കണമെന്ന ആന്ദ്രേ മക്കീനിയുടെ ആവശ്യം വിക്ടോറിയൻ സുപ്രീം കോടതിയാണ് തള്ളിയത്. ജയിലിൽ ഉപ്പുരസമുള്ള യീസ്റ്റ് അധിഷ്ഠിത ഭക്ഷ്യവസ്തുവായ വെജിമൈറ്റ് നിഷേധിച്ചതിനെതിരെ മക്കീനി നീതിന്യായ-സുരക്ഷാ വകുപ്പിനും ജയിൽ അധികൃതർക്കുമെതിരെയാണ് നിയമനടപടി സ്വീകരിച്ചത്. വെജിമൈറ്റ് കഴിക്കാൻ കഴിയാത്തത് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരനെന്ന നിലയിൽ തന്റെ സംസ്കാരം ആസ്വദിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം.
“വെജിമൈറ്റ് കഴിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ എന്റെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സംസ്കാരം പിന്തുടരാനുള്ള അവസരം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി തോന്നുന്നു. കുടുംബത്തിൽനിന്നും സമൂഹത്തിൽനിന്നും അകന്നുപോയതുപോലെയും ദുഃഖിതനായും അനുഭവപ്പെടുന്നു,” എന്ന് അദ്ദേഹം കോടതിയിൽ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, വെജിമൈറ്റ് നിരോധിക്കുന്നത് തടവുകാരുടെ ആരോഗ്യവും ക്ഷേമവും നിലനിർത്താൻ ആവശ്യമായ ഭക്ഷണം ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെ ലംഘിക്കുന്നില്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
നിരോധനത്തിന് പിന്നിൽ സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾ
വിക്ടോറിയയിലെ ജയിലുകളിൽ 2006 മുതൽ വെജിമൈറ്റ് നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. മയക്കുമരുന്ന് കണ്ടെത്താൻ പരിശീലിപ്പിച്ച നായ്ക്കളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ ഇത് തടസ്സപ്പെടുത്താമെന്ന ആശങ്കയാണ് നിരോധനത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന്. കൂടാതെ, ഇതിലെ യീസ്റ്റ് ഘടകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മദ്യം ഉണ്ടാക്കാനുള്ള സാധ്യതയുമുണ്ടെന്ന് ജയിൽ അധികൃതർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ജയിലിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് വെജിമൈറ്റ് കഴിക്കാൻ അവകാശം നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ തിരുത്തൽ നിയമത്തിലോ മനുഷ്യാവകാശ ചാർട്ടറിലോ ഇല്ലെന്നാണ് ജയിൽ അധികൃതരുടെയും കമ്മീഷണറുടെയും നിലപാട്.
വെജിമൈറ്റ് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് കണക്കാക്കാമെന്നും ചില ഭക്ഷണങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരാമെന്നും ജസ്റ്റിസ് ക്ലെയർ ഹാരിസ് നിരീക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ, ജയിലുകളിൽ ഈ ഭക്ഷ്യവസ്തു നിരോധിച്ച നടപടി ന്യായവും ആനുപാതികവുമാണെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി. ജയിലുകളുടെ സുരക്ഷ, അച്ചടക്കം, ക്രമസമാധാനം, തടവുകാരുടെ സുരക്ഷിതമായ കസ്റ്റഡി, ക്ഷേമം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുമായി നിരോധനം നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനാൽ മക്കീനിക്ക് വെജിമൈറ്റ് അനുവദിക്കാത്ത നടപടി ന്യായീകരിക്കാവുന്നതാണെന്നും കോടതി വിധിച്ചു.
കൊലക്കേസിൽ ജീവപര്യന്തം തടവ്
1996ൽ ക്വീൻസ്‌ലൻഡിൽ പ്രോപ്പർട്ടി ഡെവലപ്പറായ ഓട്ടോ ക്യൂനെ കുത്തിക്കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിൽ കുറ്റക്കാരനെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്നാണ് മക്കീനിക്ക് ജീവപര്യന്തം തടവ് ലഭിച്ചത്. ശിക്ഷയുടെ പത്താം വർഷത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ ക്വീൻസ്‌ലൻഡിൽനിന്ന് വിക്ടോറിയയിലെ ജയിലിലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. ക്വീൻസ്‌ലൻഡിലും വെജിമൈറ്റിന് നിരോധനമുണ്ട്. സൗത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയയിലും ടാസ്മാനിയയിലും ഈ ഭക്ഷ്യവസ്തുവിന് നിരോധനമുണ്ടെങ്കിലും ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിലെ തിരുത്തൽ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ വെജിമൈറ്റ് വിൽക്കുന്നുണ്ട്.
ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭക്ഷ്യവസ്തു
1923ൽ മെൽബണിലാണ് വെജിമൈറ്റ് ആദ്യമായി വികസിപ്പിച്ചത്. ബ്രിട്ടനിലെ മാർമൈറ്റിന് പകരമായാണ് ഇത് അവതരിപ്പിച്ചത്. വ്യത്യസ്തവും ശക്തവുമായ രുചി കാരണം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ഇഷ്ടമല്ലെങ്കിലും നിരവധി ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരുടെ പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിലെ സ്ഥിരം വിഭവമായി ഇത് മാറി. അമേരിക്കൻ കമ്പനിയായ ക്രാഫ്റ്റിൽ നിന്ന് 2013ലാണ് ബേഗ (Bega) വെജിമൈറ്റ് ബ്രാൻഡ് ഏറ്റെടുത്തത്.