വാഷിങ്ടൻ/ടെഹ്റാൻ: ലോകത്തെ പ്രമുഖ ശക്തികൾ തമ്മിൽ മാസങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന കടുത്ത പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷത്തിന് താല്കാലിക വിരാമം. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ്, ഇറാന്റെ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഖിർ ഖാലിബാഫ് എന്നിവർ ചരിത്രപരമായ സമാധാന ധാരണാപത്രത്തിൽ (Memorandum of Understanding) ഡിജിറ്റലായി ഒപ്പുവെച്ചതായി പ്രമുഖ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമമായ റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഈ ധാരണയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വരുന്ന വെള്ളിയാഴ്ച സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ജനീവയിൽ വെച്ച് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഔദ്യോഗിക സമാധാന കരാർ ഒപ്പുവെക്കും. അതിനുശേഷമായിരിക്കും കരാർ പൂർണ്ണമായി നിലവിൽ വരിക.
ജനീവയിൽ നടക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങിൽ അമേരിക്കയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് പങ്കെടുക്കുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ചടങ്ങിൽ താൻ നേരിട്ട് പങ്കെടുത്തേക്കുമെന്നും അല്ലെങ്കിൽ വിട്ടുനിന്നേക്കുമെന്നും ട്രംപ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കരാർ ഒപ്പിട്ടതിന് ശേഷം മാത്രമേ ഇതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം ആഗോള സമൂഹത്തിന് മുൻപിൽ പരസ്യപ്പെടുത്തൂ. സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷവും യുഎസുമായി സാങ്കേതിക തലത്തിലുള്ള കൂടുതൽ ചർച്ചകൾ ആവശ്യമുണ്ടെന്ന് ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരഗ്ചി വ്യക്തമാക്കി. കരാർ നടപ്പിലാക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച ചില ഉപവ്യവസ്ഥകളിൽ ഇനിയും പൂർണ്ണമായ ധാരണയായിട്ടില്ലെന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ജനീവയിൽ കരാർ ഒപ്പുവെക്കുന്നത് വരെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നാണ് സൂചന.
ആസ്തികൾ മോചിപ്പിക്കുന്നതിനെച്ചൊല്ലി തർക്കം; 60 ദിവസത്തെ ചർച്ച നിർണ്ണായകം:
ഔദ്യോഗിക കരാറിലേക്ക് കടക്കാനിരിക്കെ, അന്താരാഷ്ട്ര ബാങ്കുകളിൽ മരവിപ്പിച്ചു നിർത്തിയിരിക്കുന്ന ഇറാന്റെ ഫണ്ടുകൾ വിട്ടുനൽകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ കടുത്ത തർക്കങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇറാന്റെ 12 ശതകോടി ഡോളറിന്റെ ആസ്തികളെച്ചൊല്ലിയാണ് പ്രധാനമായും ഭിന്നത. 14 ഇന ധാരണാപത്രം ഉദ്ധരിച്ച് ചർച്ചകൾ തുടങ്ങുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് തന്നെ ഈ ആസ്തികൾ മോചിപ്പിക്കാൻ അമേരിക്ക സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഇറാന്റെ മെഹർ വാർത്താ ഏജൻസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. വരും ദിവസങ്ങളിലെ ചർച്ചാ കാലയളവിൽ ആകെ 24 ശതകോടി ഡോളറിന്റെ ഇറാനിയൻ ആസ്തികൾ മോചിപ്പിക്കുമെന്നും, ഇതിന്റെ പകുതി തുക ഉടൻ ലഭ്യമാക്കണമെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ അവകാശവാദം.
എന്നാൽ ഇറാന്റെ ഈ വാദങ്ങളെ അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം പൂർണ്ണമായി തള്ളി. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ-പ്രതിരോധ വാഗ്ദാനങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കാതെ ഒരു ഫണ്ടും റിലീസ് ചെയ്യില്ലെന്ന് മുതിർന്ന യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ വ്യക്തമാക്കി. യുഎസ് തങ്ങളുടെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ പാലിക്കുകയാണെങ്കിൽ അടുത്ത 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്തിമ കരാറിലെത്താൻ ചർച്ചകൾ നടത്തുമെന്ന് ഇറാന്റെ ഉപ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി കാസെം ഗരീബാബാദി അറിയിച്ചു. ശത്രുത അവസാനിപ്പിക്കുക, സാമ്പത്തിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കുക, മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികൾ തിരികെ നൽകുക എന്നിവയാണ് ഇറാന്റെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. ലബനനിലെ നിലവിലെ യുദ്ധം പൂർണ്ണമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതും ഈ കരാറിന്റെ ഭാഗമാണെന്നാണ് ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത്.