സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളിൽ അൽഗോരിതങ്ങളും നിർമിതബുദ്ധിയും (AI) ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സുതാര്യതയും നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളും ഇല്ലാത്തത് ഓസ്‌ട്രേലിയയെ മറ്റൊരു റോബോഡെബ്റ്റ് വിവാദത്തിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ്. സ്വതന്ത്ര ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ സെന്റർ ഫോർ പബ്ലിക് ഇന്റഗ്രിറ്റിയുടെ (Centre for Public Integrity) ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡോ. കാതറിൻ വില്യംസാണ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയത്. സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓട്ടോമേറ്റഡ് ഡിസിഷൻ മേക്കിങ് (ADM) സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിച്ചുള്ള 'കമ്പ്യൂട്ടർ സേ നോ' (Computer Says No) എന്ന റിപ്പോർട്ട് വ്യാഴാഴ്ചയാണ് അവർ പുറത്തിറക്കിയത്. ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിൽ അടിയന്തര പരിഷ്‌കാരങ്ങൾ വേണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
തങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ ഓട്ടോമേറ്റഡ് സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നുപോലും പല ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കും അറിയില്ലെന്നതാണ് പ്രധാന ആശങ്ക. എഡിഎം സംവിധാനങ്ങളുടെ എല്ലാ ഉപയോഗങ്ങളും നിർബന്ധമായും ഓഡിറ്റ് ചെയ്യുകയും പൊതുരജിസ്റ്ററിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും വേണമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ എട്ട് ശുപാർശകളിൽ ഒന്ന്. സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാനും ഓഡിറ്റ് ചെയ്യാനും അന്വേഷിക്കാനും അധികാരമുള്ള സ്വതന്ത്ര മേൽനോട്ട സമിതി രൂപീകരിക്കണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് നിർദേശിക്കുന്നു.
പ്രായമായ ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട ഹോം സപ്പോർട്ട് സേവനങ്ങളുടെ അളവ് നിശ്ചയിക്കാൻ സർക്കാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് അസസ്‌മെന്റ് ടൂൾ (IAT) സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകളാണ് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കാൻ പ്രധാന കാരണമായതെന്ന് വില്യംസ് പറഞ്ഞു. അൽഗോരിതം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ സംവിധാനം പലപ്പോഴും പ്രായമായവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ കുറച്ചുകാണിക്കുകയും അവർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട സേവന പാക്കേജുകളുടെ അർഹത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. അൽഗോരിതത്തിന്റെ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ തിരുത്താൻ ഏജ്ഡ് കെയർ അസസർമാരെ സർക്കാർ അനുവദിക്കുന്നില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
റോബോഡെബ്റ്റ് വിവാദത്തിൽനിന്ന് പാഠം ഉൾക്കൊണ്ട് ശക്തമായ നിയന്ത്രണസംവിധാനം കൊണ്ടുവരേണ്ടതുണ്ട്. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ സർക്കാർ വീണ്ടും സമാനമായ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് അറിയാതെ നീങ്ങുകയാണെന്ന് തോന്നുന്നതായും വില്യംസ് പറഞ്ഞു. സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളിൽ എഡിഎം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള ചട്ടക്കൂട് അറ്റോർണി ജനറലിന്റെ വകുപ്പ് തയ്യാറാക്കിവരികയാണ്. ഇതുസംബന്ധിച്ച പൊതുജനാഭിപ്രായ ശേഖരണം 2025 ജനുവരിയിൽ അവസാനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കരട് ചട്ടക്കൂട് എപ്പോൾ പൂർത്തിയാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമെന്ന ചോദ്യത്തിന് അറ്റോർണി ജനറൽ മിഷേൽ റോളണ്ട് മറുപടി നൽകിയില്ല.
എഡിഎം സംവിധാനങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയും ഉപയോഗിച്ച് ജനങ്ങൾക്ക് കാര്യക്ഷമമായ സേവനങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ സർക്കാർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്ന് റോളണ്ട് പറഞ്ഞു. റോബോഡെബ്റ്റ് റോയൽ കമ്മീഷന്റെ ശുപാർശകൾ ചട്ടക്കൂടിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുമെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി. സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളുടെ കൃത്യതയും സ്ഥിരതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം സുതാര്യതയും മനുഷ്യരുടെ മേൽനോട്ടവും ഉറപ്പാക്കുമെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
അതേസമയം, സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളിലെ ഓട്ടോമേറ്റഡ് തീരുമാനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂട് വേണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് സ്വതന്ത്ര എംപി കേറ്റ് ചാനി സെപ്റ്റംബറിൽ സ്വകാര്യ ബിൽ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. എഡിഎം ചട്ടക്കൂടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൊതുജനാഭിപ്രായ ശേഖരണം ഏകദേശം രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് അവസാനിച്ചിട്ടും സർക്കാർ നടപടി വൈകുകയാണെന്ന് അവർ വിമർശിച്ചു. പൊതുസേവന മേഖലയിലെ ചെലവ് കുറയ്ക്കാൻ സർക്കാർ ഓട്ടോമേറ്റഡ് തീരുമാനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ടാകാമെന്നും എന്നാൽ ഇത്തരം തീരുമാനങ്ങൾ എപ്പോഴാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നും അവ എന്തുകൊണ്ടാണ് എടുത്തതെന്നും ജനങ്ങൾക്ക് അറിയാൻ കഴിയണമെന്നും ചാനി പറഞ്ഞു. തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യാനും പുനഃപരിശോധന ആവശ്യപ്പെടാനും വ്യക്തമായ മാർഗങ്ങൾ വേണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നിലനിർത്താൻ സുതാര്യത അനിവാര്യമാണെന്നും ചാനി വ്യക്തമാക്കി.